پیش به سوی روشنگری!
اساس روشنگری بر کاربرد خرد در همه امور و بیش انتقادی است و مهمترین حوزه ای که باید در مورد آن روشنگری کرد حوزه دین است. چون دین خرد را به رسمیت نمیشناسد و حداکثر آنرا بعد از وحی قرار میدهد. شاید مشکل ما با نظام اسلامی ایران را بشود به صورت شفاف به صورت زیر خلاصه کرد:
دیدگاه اسلامی: منبع اصلی شناخت وحی است و خرد در صورتی که برخلاف وحی حکم نکند مورد قبول است.
دیدگاه روشنگرانه: منبع اصلی شناخت خرد است و چیزی با عنوان وحی وجود ندارد.
در این میان گروه دیگری وجود دارند که خود را روشنفکران دینی مینامند. این افراد میخواهند طوری باشد که نه سیخ بسوزد و نه کباب. یعنی میخواهند از خرد پیروی کنند و وحی را هم تا حد امکان زیر سئوال نبرند و اگر هم زیر سئوال میبرند نه با یک انتقاد ریشه ای بلکه با نوعی شگرد این کار را میکنند. به همین خاطر مجبورند کلی صغری و کبری بچینند و نظریه پردازی کنند تا یک شترگاوپلنگی را استخراج کنند. اما این همه تلاش در مقابل چند پرسش ساده یک جوجه طلبه دوام نمی آورد و تناقضش آشکار میشود. مثلا کسی که به وحی معتقد است که نمیتواند همجنسگرایی را قبول کند. دستاوردهای عقل "خطاپذیر" بشری چون حقوق بشر ، دموکراسی و… چگونه برتر از وحی الهی میتواند باشد. میتوان صدها مثال مستند در این زمینه آورد. همین موضع تناقض آمیز روشنفکران دینی را در تنگنا قرار میدهد و در نهایت باعث شکست آنها می شود.
در برنامه امروز دیروز فردا ، روز دوشنبه چنین اتفاقی افتاد. یکی از شاگردان مصباح یزدی قسمتهایی از کتابها و مقالات عبدالکریم سروش و محسن کدیور را نقل کرد و سپس به نقد آنها پرداخت. و دقیقا روی همین نکته ای که گفتم دست گذاشت. و به نظر من حرفهایش برای یک فرد مسلمان متقاعد کننده بود.
روشنفکران دینی باید تکلیف خودشان را روشن کنند. اگر کسی مشکل کنونی ایران را اسلام میداند باید روشنگرانه به سوی این نبرد برود و اگر قرار است مصلحت اندیشی و ملاحظات سیاسی بکند بهتر است در این نبرد وارد نشود.
ولتر در وضعیتی مشابه ما چنین پیشنهادی داد:
"این مایه بدنامی را نابود کنید"
Russell گفت،
ژوئیه 22, 2010 در 8:01 ب.ظ.
بهروز جان من مطالبت رو دنبال ميكنم،اون مقاله رازي خيلي عالي بود.
منتظر نوشتههاي بعديت هستم.